Nấm Lưỡi (Tưa Lưỡi) Ở Trẻ Sơ Sinh: Những Thông Tin Về Bệnh Có Thể Mẹ Chưa Biết!

Bệnh nấm lưỡi (bệnh tưa lưỡi) ở trẻ sơ sinh là một tình trạng nhiễm trùng rất phổ biến ở trẻ sơ sinh gây kích ứng ở bề mặt lưỡi, phía trong và xung quanh miệng của trẻ. Nấm lưỡi ở trẻ sơ sinh là loại bệnh không nguy hiểm, thường tự khỏi mà không cần điều trị y tế.

1. Nấm lưỡi ở trẻ sơ sinh là bệnh gì?

Nấm lưỡi ở trẻ sơ sinh (còn gọi là đẹn lưỡi, tưa lưỡi, nấm miệng) là một loại bệnh lý vô hại, rất thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Có khoảng 1/7 trẻ sơ sinh đã từng bị nấm lưỡi trong những tuần đầu đời, bệnh thường phổ biến ở trẻ dưới 10 tuần tuổi.

Nấm lưỡi ở trẻ sơ sinh là bệnh lý không nguy hiểm nhưng lại là một nguyên nhân chính gây chứng biếng ăn ở trẻ. Nấm lưỡi ở trẻ sơ sinh cũng có thể tự khỏi mà không cần điều trị y tế nhưng rất dễ tái phát.

Theo bác sĩ Lê Minh Trác, trẻ bị nấm lưỡi rất dễ bị tái phát nếu không được điều trị tích cực:

• Nấm có thể phát triển nhanh chóng và lan ra toàn khoang miệng trẻ làm tổn thương lan rộng và kéo dài thời gian điều trị.
• Nấm lan xuống cơ quan hô hấp gây ra các bệnh như viêm phổi, viêm phế quản…
• Nấm lan xuống cơ quan tiêu hóa gây khó nuốt, nôn trớ, đau tức ngực.
• Trẻ bị nấm lưỡi thường thấy đau rát lưỡi nên biếng ăn, bỏ bú, lâu ngày dẫn đến chậm lớn, suy dinh dưỡng.
• Nấm còn có thể lây từ miệng trẻ sang đầu ti của mẹ trong quá trình mẹ cho con bú khiến mẹ bị nhiễm nấm vú.

2. Nguyên nhân gây bệnh nấm lưỡi ở trẻ sơ sinh

Nguyên nhân chính gây ra bệnh nấm miệng ở trẻ sơ sinh là do sự phát triển quá mức của nấm Candida. Nấm Candida là một loại nấm men vô hại kí sinh trong khoang miệng, có cả ở người trưởng thành và trẻ em. Do nhiều nguyên nhân khác nhau, hệ thống miễn dịch chưa phát triển hoàn thiện của trẻ sơ sinh không thể chống lại sự phát triển của nấm khiến chúng gây ra tình trạng viêm nhiễm miệng, lưỡi.

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ nhiễm nấm lưỡi ở trẻ sơ sinh

• Sử dụng kháng sinh
• Sử dụng Corticoid dạng hít (trong dự phòng, điều trị hen suyễn, viêm mũi dị ứng): Tác dụng phụ là ức chế miễn dịch gây nên bệnh nấm ở khoang miệng, lưỡi…
• Trẻ có hệ thống miễn dịch yếu: Hệ thống miễn dịch chưa hoàn thiện khiến nấm lưỡi có cơ hội xâm nhiễm và nhân lên nhanh chóng, nhất là với trẻ đẻ non thiếu tháng, trẻ còi xương suy dinh dưỡng.
• Mẹ bị nhiễm nấm Candida âm đạo: Trong quá trình mang thai và chuyển dạ, trẻ có thể bị lây nhiễm nấm từ âm đạo của mẹ.
• Trẻ thường xuyên bú sữa bình hoặc dùng chung đồ dùng với trẻ bị nhiễm nấm: Có nguy cơ nhiễm nấm từ trẻ khác vì trẻ có thói quen ngậm mút đồ vật khiến vi nấm bám lại trên đó và xâm nhập vào miệng trẻ không mắc bệnh.

3. Dấu hiệu bé bị nấm miệng

Dưới đây là những triệu chứng điển hình của bệnh nấm ở trẻ em giúp mẹ nhận biết bệnh ở trẻ.

Triệu chứng điển hình ở trẻ bị nấm lưỡi:

• Giai đoạn đầu, bệnh chỉ là những chấm trắng nhỏ ở đầu lưỡi. Sau đó, bệnh sẽ nhanh chóng phát triển thành những mảng trắng rộng ở cả bề mặt lưỡi, má. Thậm chí, chúng còn lan xuống cổ, thực quản gây viêm phổi, tiêu chảy.
• Xuất hiện các mảng trắng giống cặn sữa hoặc bông trên bề mặt lưỡi trẻ. Mảng trắng bám chắc vào niêm mạc lưỡi và khó làm sạch. Nếu cố cạo, chà xát có thể gây chảy máu nhẹ.
• Trẻ có cảm giác đau rát lưỡi, gai lưỡi sưng đỏ.
• Môi và da miệng trở nên khô, có thể xuất hiện vết nứt ở khóe miệng trong trường hợp nặng.
• Hơi thở trẻ có mùi hôi do chất thải của nấm tiết ra.

Triệu chứng khác:

• Trẻ hay quấy khóc, bỏ ăn bỏ bú do đau rát ở lưỡi, đau tăng khi ăn uống.
• Trẻ có thể sốt nhẹ nếu có nhiễm trùng.

Chẩn đoán bệnh nấm lưỡi ở trẻ: chủ yếu dựa trên khám lâm sàng, bác sĩ sẽ quan sát và khám lưỡi trẻ dựa theo dấu hiệu của bệnh nấm lưỡi ở trẻ em:

• Xuất hiện các mảng trắng giống sữa hoặc bông trên bề mặt lưỡi.
• Đầu lưỡi niêm mạc đỏ rực
• Trên lưỡi loang lổ các mảng trắng, vàng
• Xuất hiện các vết nứt ở khóe miệng nếu nấm lưỡi ở giai đoạn nặng.

Ngoài ra, có thể kết hợp với các phương pháp khác như sinh thiết, soi tươi, nuôi cấy khuẩn lạc, xét nghiệm PCR… khi cần thiết.

4. Cách điều trị bệnh nấm lưỡi ở trẻ sơ sinh

4.1. Cách trị nấm lưỡi ở trẻ em thể nhẹ

Trong trường hợp nhẹ, các đốm trắng nhỏ và chỉ xuất hiện trên lưỡi, mẹ có thể điều trị cho trẻ tại nhà bằng các cách sau:

4.1.1. Dùng nước muối để trị nấm lưỡi ở trẻ em

Nước muối có tác dụng sát trùng tốt, giúp làm sạch khoang miệng, loại bỏ vi khuẩn, nấm ký sinh gây bệnh nấm lưỡi ở trẻ em.

Cách sử dụng nước muối trị nấm lưỡi cho bé:

• Chuẩn bị 10ml dung dịch nước muối sinh lý 0.9%
• Dùng gạc rơ lưỡi thấm vào dung dịch nước muối và rơ nhẹ nhàng lưỡi cho trẻ.

Lưu ý: Nếu không có nước muối sinh lý, mẹ có thể pha theo tỉ lệ ½ thìa cà phê muối trắng với khoảng 100ml nước ấm.

4.1.2 Dùng baking soda để điều trị nấm lưỡi ở trẻ em

Baking soda có bản chất là NaHCO3 có tính kiềm, có khả năng tiêu diệt nấm vốn phát triển tốt trong môi trường axit. Baking soda còn có tác dụng đánh bật mảng bám, loại bỏ nguồn thức ăn và nơi cư trú của nấm lưỡi.

Cách sử dụng baking soda trị nấm lưỡi cho bé:

• Pha ½ thìa cà phê baking soda với khoảng 100ml nước ấm
• Dùng gạc rơ lưỡi thấm vào dung dịch baking soda và rơ nhẹ nhàng lưỡi cho trẻ bị nấm lưỡi.

4.1.3 Dùng sữa chua cho em bé bị nấm lưỡi

Sữa chua chứa nhiều lợi khuẩn Probiotic giúp cân bằng hệ vi khuẩn, đẩy lùi sự phát triển của nấm, cải thiện tình trạng nấm lưỡi ở trẻ.

Cách sử dụng: Cho trẻ ăn hoặc uống trực tiếp vài lần một ngày.

Lưu ý: Mẹ nên mua sữa chua có hàm lượng Probiotic cao, không chứa đường vì nấm phát triển tốt trong môi trường có đường.

4.1.4. Dùng lá trà xanh để trị bệnh nấm lưỡi ở trẻ em

Các tinh chất trong trà xanh có khả năng tiêu diệt một số vi khuẩn, vi nấm, vì vậy có tác dụng hỗ trợ điều trị cho trẻ bị nấm lưỡi.

Cách sử dụng lá trà xanh trị nấm lưỡi:

• Chuẩn bị 1 nắm trà xanh (khoảng 50g) và rửa sạch.
• Cho vào nồi đun sôi với 1 ít muối và để nguội, chiết lấy nước trà.
• Dùng gạc rơ lưỡi thấm vào dung dịch nước trà và rơ nhẹ nhàng lưỡi cho trẻ.

Lưu ý: Trà xanh có vị hơi đắng, chát nên mẹ không nên pha đặc

4.1.5. Dùng lá hẹ để trị bệnh nấm lưỡi ở trẻ sơ sinh

Lá hẹ được mệnh danh là “kháng sinh thực vật” có tác dụng diệt khuẩn kháng nấm hiệu quả mà không gây tác dụng phụ như kháng sinh thông thường đảm bảo an toàn khi điều trị bệnh nấm lưỡi ở trẻ sơ sinh.

Cách sử dụng lá hẹ trị nấm lưỡi:

• Chuẩn bị 1 nắm lá hẹ (khoảng 100g) và rửa sạch
• Xay nhỏ với khoảng 50ml nước, đun sôi để nguội và lọc lấy dịch chiết
• Dùng gạc rơ lưỡi thấm vào dịch chiết lá hẹ và rơ nhẹ nhàng lưỡi cho em bé bị nấm lưỡi

4.1.6. Dùng gạc rơ lưỡi đã tẩm dịch cho trẻ bị nấm lưỡi

Gạc rơ lưỡi đã được tẩm sẵn dịch có khả năng diệt khuẩn kháng nấm, mang lại hiệu quả cao trong hỗ trợ điều trị nấm lưỡi.

Cách sử dụng: Bóc gạc khỏi bao bì, đeo vào ngón tay trỏ và rơ nhẹ nhàng lưỡi cho trẻ.

Lưu ý: Mẹ cần chọn gạc rơ lưỡi có thành phần tẩm sẵn NaHCO3 để làm sạch nấm lưỡi hiệu quả, giúp bé khỏi nấm lưỡi nhanh nhất.

4.2. Cách trị bệnh nấm lưỡi ở trẻ em diễn biến nặng

Trong trường hợp trẻ nhiễm nấm nặng: Đốm trắng to hơn tạo thành mảng, có thể lan rộng ra toàn miệng… và dùng các phương pháp trên không hiệu quả thì mẹ cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ để được tư vấn và điều trị.

Các chế phẩm thường được bác sĩ chỉ định dùng cho trẻ:

Lưu ý khi sử dụng cho trẻ:

• Ưu tiên dùng chống nấm tác dụng tại chỗ để hạn chế tác dụng phụ, chỉ sử dụng khi bệnh nặng và không thể rơ hoặc bôi được.
• Dùng đúng và đủ liệu trình cho bé theo sự chỉ dẫn của bác sĩ, không được tự ý tăng giảm liều.
• Thông thường bệnh sẽ khỏi sau 2-3 tuần tuân thủ chỉ định của bác sĩ.

5. Cách chăm sóc trẻ em bị nấm lưỡi

Mẹ điều trị nấm lưỡi cho trẻ kết hợp với các biện pháp chăm sóc tại nhà để đạt hiệu quả tốt nhất.

Chăm sóc miệng hàng ngày cho trẻ:

• Tuyệt đối không cạy vảy trắng vì có thể gây tổn thương, chảy máu dẫn đến nhiễm trùng.
• Rửa sạch tay trước khi chạm vào miệng bé.
• Vệ sinh lưỡi, miệng cho trẻ bằng gạc rơ lưỡi có tẩm dịch diệt khuẩn kháng nấm.

Sản phẩm gạc Fitolabs Otee được sản xuất công nghệ hiện đại, vô trùng đến 99,99% nên cực kỳ an toàn cho các bé nấm miệng.

Gạc Fitolabs Otee có tác dụng sát khuẩn, kháng nấm giúp bé nhanh khỏi nấm lưỡi

Đặc biệt, dịch tẩm ẩm của gạc chứa NaHCO3, được mệnh danh là “sát thủ” loại bỏ nấm miệng. Bên cạnh đó, NaCl trong dịch tẩm có tác dụng sát khuẩn, dịch chiết lá hẹ và dịch chiết lá tía tô với kháng sinh tự nhiên sẽ tăng cường cơ chế tự bảo vệ cho bé.

Chế độ dinh dưỡng cho trẻ:

• Cho trẻ ăn thức ăn mềm như cháo, sữa, sinh tố để tránh gây tổn thương lưỡi
• Bổ sung chất dinh dưỡng hàng ngày: Chất đạm, vitamin… để tăng cường sức đề kháng cho trẻ.

6. Cách phòng ngừa bệnh nấm lưỡi ở trẻ con

Nấm miệng ở trẻ em không khó điều trị nhưng lại rất dễ tái phát nếu mẹ không phòng ngừa cho trẻ đúng cách. Mẹ cần lưu ý:

Vệ sinh răng miệng cho trẻ thường xuyên:

• Đối với trẻ chưa biết đánh răng: Rơ lưỡi cho trẻ 2 lần/ ngày
• Đối với trẻ đã biết đánh răng: Cho trẻ đánh răng, súc miệng 2 lần/ ngày. Ngoài ra, mẹ nên kết hợp rơ lưỡi ít nhất 1 lần/ ngày.

Vệ sinh sạch sẽ các đồ bé tiếp xúc:

• Vệ sinh bình sữa, núm vú của mẹ trước khi cho trẻ bú
• Vệ sinh đồ dùng, chơi của trẻ (do trẻ hay có thói quen ngậm mút đồ chơi)
• Không cho trẻ dùng chung đồ với trẻ bị nhiễm nấm như bát, thìa, cốc nước…

Phối hợp điều trị nấm vú ở mẹ: Cùng với việc trị nấm lưỡi ở trẻ, nếu mẹ bị nấm vú thì cần điều trị đồng thời để tránh lây nhiễm qua bé và ngược lại đồng thười việc này cũng hỗ trợ điều trị bệnh nấm miệng ở trẻ em nhanh khỏi hơn.

Hi vọng với những thông tin trên, mẹ đã có thêm những kinh nghiệm phòng tránh bệnh nấm lưỡi ở trẻ sơ sinh. Để tư vấn thêm về các cách chăm sóc trẻ sơ sinh khác, mẹ có thể liên hệ theo hotline 0928138111 hoặc fanpage để được tư vấn.