Trẻ Sơ Sinh Bị Trắng Lưỡi: Nguyên Nhân Và Cách Chăm Sóc Hiệu Quả

Trẻ sơ sinh bị trắng lưỡi là hiện tượng gặp rất nhiều hiện nay mà các ông bố bà mẹ không biết nguyên nhân do đâu. Việc chăm sóc trẻ sơ sinh luôn là vấn đề được đặt lên hàng đầu. Khi thấy lưỡi con yêu có màu trắng đục, nhiều người sẽ tỏ ra lo lắng. Nếu không phát hiện kịp thời và xử lý khéo léo sẽ khiến tình trạng tăng nặng thêm, ảnh hưởng nhiều tới sinh hoạt của trẻ. Ba mẹ hãy cùng Otee tìm hiểu 2 nguyên nhân thường gặp gây trắng lưỡi ở trẻ sơ sinh và các cách xử lý hiệu quả qua bài viết dưới đây nhé!

I. Nguyên nhân trẻ sơ sinh bị trắng lưỡi

1. Lưỡi trắng ở trẻ sơ sinh do cặn sữa

Trẻ sơ sinh thường có lớp phủ màu trắng trên lưỡi, đặc biệt là ngay sau khi bú. Tình trạng này được gọi là “lưỡi sữa”

2.1. Nguyên nhân trẻ sơ sinh bị trắng lưỡi do cặn sữa

Vài tháng đầu đời trẻ sơ sinh chưa phát triển đầy đủ khả năng tiết nước bọt để làm sạch miệng sau khi bú. Vì vậy, lượng sữa dư thừa sẽ tạo một lớp màng trắng mịn trên bề mặt lưỡi. Lớp phủ có thể dày hơn nếu bé bú sữa công thức thay vì sữa mẹ.

2.2. Triệu chứng lưỡi trắng ở trẻ sơ sinh do cặn sữa

Khác với tình trạng nấm miệng, nếu lưỡi trẻ bị trắng do cặn sữa, thì các mảng trắng sẽ chỉ xuất hiện trên lưỡi mà không lây lan ra những vùng khác. Và tình trạng cũng nhẹ hơn so với bé bị tưa miệng. Một cách đơn giản để ba mẹ phân biệt là thử lau sạch cặn bẩn bằng một miếng vải đã nhúng qua nước ấm. Nếu các vệt trắng mờ dần thì bé chỉ bị sót sữa trong miệng.

2. Trẻ sơ sinh bị lưỡi trắng do nấm miệng

Nếu lưỡi trẻ sơ sinh bị trắng rơ không sạch có thể là dấu hiệu của bệnh nấm miệng. Đây là một tình trạng nhiễm nấm phổ biến ở trẻ em và trẻ sơ sinh, do nấm Candida gây ra. Mặc dù hiếm gặp ở trẻ em và người lớn khỏe mạnh nhưng bệnh có thể phổ biến hơn ở trẻ sơ sinh do hệ thống miễn dịch chưa phát triển hoàn thiện.

2.1. Các triệu chứng của nấm miệng 

• Lưỡi trẻ xuất hiện các đốm trắng nhỏ, có thể lan ra vòm họng, môi, hai bên má.
• Đốm trắng khó làm sạch, nếu làm sạch sẽ thấy đốm chuyển thành màu đỏ.
• Trẻ có thể quấy khóc, bỏ bú, bỏ ăn, sốt nhẹ.

2.2. Nguyên nhân gây nấm miệng ở trẻ

Nấm miệng khiến trẻ sơ sinh bị trắng lưỡi xảy ra là do sự phát triển không kiểm soát của một loài nấm men Candida albicans ở khu vực miệng và cổ họng. Trong điều kiện bình thường, Candida albicans là loại nấm phổ biến nhất góp phần tạo nên hệ thống vi sinh của cơ thể người mà không gây ra bất cứ vấn đề gì. Tuy vậy thì đôi lúc chúng sẽ sinh sôi một cách mạnh mẽ và gây nên nhiễm trùng do một vài nguyên nhân sau:

Hệ thống miễn dịch

Trẻ sơ sinh có một hệ thống miễn dịch còn khá non nớt. Kháng thể chúng nhận được xuất phát từ mẹ trong những tháng cuối thai kỳ qua nhau thai hoặc từ sữa. Bởi thế không phải lúc nào hệ miễn dịch của bé cũng đủ mạnh để chống lại vi khuẩn hoặc nấm gây bệnh. Nấm men vốn phát triển tốt ở những khu vực nóng và ẩm ướt. Như một lẽ thường tình, miệng chính là môi trường hoàn hảo giúp chúng có cơ hội sinh sôi gây tình trạng lưỡi trắng ở trẻ sơ sinh.

Sử dụng thuốc

Thuốc kháng sinh cũng là một phần nguyên nhân dẫn đến trẻ sơ sinh bị nấm miệng. Chúng không chỉ kìm hãm hoặc tiêu diệt các vi khuẩn gây bệnh, mà đồng thời cũng tiêu diệt cả những vi khuẩn có lợi. Do vậy, hệ thống vi sinh và miễn dịch bị mất cân bằng và suy giảm, tạo điều kiện cho nấm men phát triển quá mức khiến trẻ sơ sinh bị lưỡi trắng do nhiễm nấm.

Bên cạnh đó, các corticoid được dùng để điều trị hen suyễn hoặc bệnh phổi tắc nghẽn cũng gây nên nấm miệng. Các ống corticoid dạng hít hoạt động dựa trên nguyên tắc làm giảm sưng phổi và đường hô hấp, giúp bé có thể thở một cách dễ dàng. Tuy nhiên, sau khi cho trẻ dùng thuốc corticoid nếu ba mẹ không vệ sinh khoang miệng cho bé, thuốc corticoid sẽ đọng lại trên bề mặt miệng và cổ họng. Chính điều này khiến cho mạng lưới miễn dịch ở những vị trí đó bị suy yếu, nấm Candida albicans có cơ hội sinh sôi gây lưỡi trắng ở trẻ sơ sinh.

Lây từ mẹ sang con

Ngoài xuất hiện ở miệng và cổ họng, Candida còn có ở da, trong ruột và âm đạo. Khi người phụ nữ mang thai bị bệnh nấm âm đạo, vào thời điểm sinh, trẻ sinh ra hoàn toàn có khả năng bị nhiễm nấm từ mẹ.

Mặt khác, nếu chưa có các dấu hiệu của nhiễm trùng như đau nhức và mẩn đỏ, chúng ta không thể biết rằng nấm men có tồn tại ở vú và núm vú hay không. Cho nên, bú mẹ cũng là một nguyên nhân khiến nấm men xuất hiện trong miệng của trẻ, gia tăng nguy cơ dẫn đến trẻ sơ sinh bị trắng lưỡi.

Hơn nữa, nấm men trong khoang miệng của trẻ cũng có thể lây nhiễm ngược lại vú và núm vú của mẹ.

II. Cách chăm sóc hiệu quả khi trẻ sơ sinh bị trắng lưỡi

1. Chăm sóc trẻ sơ sinh bị trắng lưỡi do cặn sữa

Trong hầu hết các trường hợp, cặn sữa sẽ bị làm sạch trong quá trình cho con bú. Tuy nhiên, nếu việc bú mẹ bị ảnh hưởng do ngậm khớp ngậm quá nông, con bạn có thể có nhiều khả năng bị lưỡi sữa hơn.

Thông thường, trẻ bú sữa mẹ sẽ không cần vệ sinh lưỡi thường xuyên, vì trong sữa mẹ đã có đặc tính bảo vệ miệng. Màng sữa mẹ cũng sẽ thường tan hết sau khoảng một giờ bé bú. Nếu muốn làm sạch, mẹ có thể rơ lưỡi cho bé nhẹ nhàng bằng các loại gạc rơ lưỡi chuyên dụng cho trẻ sơ sinh để loại bỏ bớt màng sữa. Với những trẻ sử dụng sữa công thức, cặn sữa có thể gây ra một số bệnh về răng miệng ở trẻ sơ sinh nên mẹ chỉ cần duy trì hoạt động rơ lưỡi cho bé thường xuyên hơn.

2. Chăm sóc trẻ sơ sinh bị trắng lưỡi do nấm miệng

2.1. Vệ sinh răng miệng cho bé 

Nấm miệng gây lưỡi trắng ở trẻ sơ sinh rất thường gặp và không quá nguy hiểm nếu như cha mẹ biết cách nhận biết và xử lý. Biện pháp đầu tiên mà cha mẹ cần làm là luôn giữ vệ sinh khoang miệng cho trẻ.

Cha mẹ vệ sinh miệng cho trẻ sơ sinh bị trắng lưỡi do nấm theo các bước sau:

– Vệ sinh sát khuẩn tay và đảm bảo băng gạc sạch sẽ vô trùng.

– Giữ trẻ nằm cố định hoặc bế.

– Đeo miếng gạc tưa lưỡi chuyên dụng hoặc quấn miếng gạc mềm quanh đầu ngón tay trỏ nếu không có.

– Nhúng gạc vào dung dịch rửa (dung dịch muối NaCl), đưa nhẹ vào mặt trên lưỡi của trẻ. Tiến hành lau từ từ, nhẹ nhàng lưỡi từ trong ra ngoài. Lặp lại để làm sạch các mảng tưa lưỡi.

– Thay miếng gạc tưa lưỡi khác để vệ sinh các vùng vòm miệng, 2 bên má, nướu của trẻ kể cả có xuất hiện tưa lưỡi hay không. Chú ý vệ sinh kĩ hơn vùng có tưa lưỡi.

– Thực hiện ngày 4 lần, 30 phút trước mỗi bữa ăn của trẻ.

Ba mẹ có thể tham khảo Gạc rơ lưỡi thảo dược Otee – sản phẩm gạc răng miệng chuyên dụng cho trẻ sơ sinh được các bác sĩ khuyên dùng nhiều hiện nay:

Gạc được tẩm sẵn dung dịch NaCl, ngoài ra còn có dịch chiết lá Hẹ, lá Tía tô làm tăng khả năng kháng khuẩn, ngăn ngừa nhiễm nấm gây lưỡi trắng ở trẻ sơ sinh.

2.2. Sử dụng thuốc kháng nấm

Thuốc kháng nấm bôi miệng dùng cho trẻ em được chỉ định trong giai đoạn đầu điều trị. Nếu thuốc bôi không hiệu quả, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc kháng nấm toàn thân đường uống để diệt nấm và ngăn ngừa bệnh tái phát.

Thuốc bôi kháng nấm thường được sử dụng:

– Miconazole 2%: Là một trong những thuốc kháng nấm phổ rộng, có thể dùng được cho trẻ từ 4 tháng tuổi đến 2 tuổi. Thuốc được bào chế dưới dạng gel, dùng để bôi tại chỗ bị nấm. Không dùng miconazole cho trẻ bị dị ứng với bất kỳ thành phần nào của thuốc, trẻ mắc bệnh gan.

– Nystatin: Là thuốc kháng nấm có thể dùng được ở cả trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Thuốc được bào chế dưới dạng dung dịch, dùng để rơ lưỡi cho trẻ. Rơ lưỡi 4 lần/ngày, thời gian điều trị ít nhất là 7 ngày.

Lưu ý: ba mẹ chỉ được sử dụng thuốc bôi kháng nấm cho trẻ theo chỉ định và hướng dẫn của bác sĩ

III. Cách phòng ngừa lưỡi trắng ở trẻ sơ sinh

Để ngăn ngừa tình trạng trẻ sơ sinh bị trắng lưỡi, cả mẹ và bé đều cần áp dụng các biện pháp phòng tránh:

Với trẻ

• Vệ sinh khoang miệng cho trẻ thường xuyên, nhất là sau khi bú, ăn.
• Cho trẻ dùng khăn mặt, khăn tắm riêng. Đồ chơi, vật dụng của bé phải được làm sạch bằng nước nóng để loại bỏ các loại bào tử nấm.
• Dùng nước ấm sạch hoặc nước muối sinh lý 0,9% vệ sinh miệng cho bé mỗi ngày.
• Nếu con yêu mắc phải một số bệnh khác có liên quan đến hệ miễn dịch thì phải được kết hợp điều trị và nâng cao sức đề kháng.

Với mẹ

• Trước và sau khi cho con bú cần vệ sinh vú sạch sẽ.
• Nếu phát hiện bị nhiễm nấm âm đạo khi mang thai thì phải điều trị nhanh chóng, tránh lây cho con trong lúc sinh thường.
• Trường hợp phát hiện bị nấm núm vú trong giai đoạn cho con bú, mẹ phải nhanh chóng thăm khám và chữa trị ngay.
• Không nên hôn môi hay má của trẻ. Mẹ cũng không nên để người lạ hôn môi/má trẻ. Vì hành động này có thể gây lây nhiễm nấm.

Qua bài viết trên, Otee hy vọng mẹ đã hiểu thêm về hiện tượng lưỡi trắng ở trẻ sơ sinh. Đồng thời có hướng chăm sóc và cũng như nắm được các phương pháp phòng ngừa nguy cơ trẻ sơ sinh bị trắng lưỡi. Để đồng hành cùng con trong quá trình phát triển, cha mẹ đừng quên truy cập website otee.vn để có những thông tin chăm sóc cho bé hữu ích nhất hoặc liên hệ hotline 0928138111.